NASI NAJBLIŻSI SĄSIEDZI

Usytuowanie naszego domu na skraju parku i w bezpośrednim sąsiedztwie Wisły powoduje, że naszymi najbliższymi sąsiadami są licznie zamieszkujące park i okolicę ptaki. Mają tu wyjątkowo dogodne warunki zarówno do przetrwania zimy jak i do lęgu. Rozciągający się po drugiej stronie jeziorka Kamionkowskiego Park Skaryszewski zajmuje powierzchnię ponad 55 hektarów, z czego ponad 11 hektarów zajmują stawy i kanały, a rośnie w nim blisko 20 tysięcy drzew i krzewów, w tym wyjątkowe okazy wiązów, lip, dębów (dąb wielkowocowy i dąb kaukaski), wierzb, topoli i kilku odmian klonów, a także leszczyna turecka i korkowiec amurski, jodła kalifornijska, świerk Engelmanna, sosna czarna, bez czarny, dereń, głóg, jarzębina i wiele innych. Park wraz z przylegającymi do niego terenami .... zamieszkują nie tylko wszędobylskie wiewiórki, jeże i bobry, ale także kilkadziesiąt gatunków ptaków, które można obserwować zarówno z okna czy balkonu, jak i w czasie spacerów. 

Fot. 1 Nasi najbliżsi sąsiedzi z lotu ptaka

Przedstawianie naszych skrzydlatych sąsiadów zacznijmy od – mieszkańców naszego domu.

  

Fot. 2 Kawki

Kawki są częstym gościem na parapetach i balkonach, szczególnie w górnej części budynku, a to dlatego, że mają swoje gniazda w części dachowej. Kawka to ptak z rodziny krukowatych, w poszukiwaniu pożywienia, szczególnie zimą lubi przeglądać zawartość śmietników, lecz w okresie lęgowym poszukuje przede wszystkim owadów, robaków i ślimaków. Potrafi także upolować mysz. Ciekawostką jest to, że kawka to chyba jedyny ptak, który lubi przysiąść na parapecie okna i ciekawie zaglądać do środka mieszkania. Nie jest płochliwa i jeśli przekona się, że nie grozi jej z naszej strony niebezpieczeństwo chętnie będzie nam towarzyszyć na balkonie lub tarasie.

Drugim mieszkańcem naszego domu jest poczciwy wróbel, który również zakłada u nas gniazda i od wiosny do zimy wyprowadza co najmniej dwie gromadki potomstwa. Gniazda wróbli są bardzo dobrze ukryte, lecz ich miejsce łatwo jest ustalić: zwykle w pobliżu kręci się bardzo nastroszony i głośno ćwierkający wróbelek-Elemelek. Bojową postawą i głośnym ćwierkaniem usiłuje zagłuszyć popiskiwania młodych, którym samiczka stale donosi jedzenie.

Ani wróble, ani kawcze gniazda nie powodują szkód w budynku, natomiast obecność kawek oraz wron i srok, które codziennie przysiadają na dachu po drodze na żerowisko skutecznie odstrasza prawdziwe szkodniki dachowo-balkonowe, a mianowicie gołębie. Gniazdujące gołębie potrafią w nieusuwalny sposób zanieczyścić balkony i patia, a na ich poranne gruchanie wiele osób reaguje alergiczne. Jeśli więc w naszym budynku nie ma problemów z gołębiami, to zawdzięczamy to właśnie obecności kawek, wron i srok.

MIESZKAŃCY PARKU

ZIMA

 

Fot. 3 Zima

Wbrew pozorom zima to bardzo dobra pora do obserwowania parkowych ptaków. Na pozbawionych liści drzewach łatwo zaobserwować jest pożywiającego się dzięcioła dużego (fot.), sójki i kosy (fot.). Parkowe kosze na śmieci są starannie penetrowane przez wrony i gawrony, a w licznych karmnikach stołują się bogatki, modraszki, wróble i mazurki. Na stawach gromadzą się w dużych ilościach kaczki, łabędzie i mewy, zawsze chętnie przyjmujące rzucany im pokarm (fot.). Najpospolitsza jest kaczka krzyżówka, lecz warto jest bliżej przyjrzeć się zimującemu na jeziorku stadu, ponieważ często na kilka dni dołączają do niego także dużo rzadsze okazy jak np. kaczka mandarynka z charakterystycznym czubkiem i pomarańczowym „żaglem” (fot.) czy też łyska (fot.).
Warto w tym miejscu poświęcić kilka słów dokarmianiu ptaków zimą. Do karmników parkowych lub na balkonie najlepiej jest wysypywać nasiona (np. pestki słonecznika), drobne kasze i proso, a także czerstwe, niespleśniałe pieczywo – to najlepsze pożywienie dla małych ptaków. Sikorki bardzo cenią sobie powieszone na gałęzi kawałki słoniny. Kaczki i łabędzie chętnie jedzą białe pieczywo, ale uwaga: NIE jedzą gotowanych warzyw z rosołu! Pamiętajmy, że w czasie odwilży lub lekkiej zimy bez mrozu ptaki mają do swojej dyspozycji dobrze zaopatrzoną stołówkę: w trawie, na krzakach i drzewach jest wystarczająco dużo pokarmu (i to bez konserwantów!), w wodzie drobne ryby i małże. Dokarmiania wymagają przede wszystkim w czasie mrozów i silnych opadów śniegu. Masowe wyrzucanie chleba i wszelkiego innego jedzenia do jeziorka w czasie odwilży powoduje, że nie zjedzone odpadki gniją i pleśnieją zanieczyszczając jeziorko. 

                  

Fot. 4 Dzięcioł duży                                                       Fot. 5 Modraszki

                 

Fot. 6 Kosy                                                                     Fot. 7 Łabędzie

                  

Fot. 8 Gawrony                                                             Fot. 9 Kaczka mandarynka

 

Fot. 10 Łyska

WIOSNA

 

Fot. 11 Wiosna

Wiosna to okres ptasich godów, budowy gniazd i przygotowań do lęgów. Niektóre gatunki już z końcem zimy zmieniają szaty na godowe i łączą się w pary. Pióra kaczorów nabierają blasku, głowy mew śmieszek stają się czarne. Kaczki znikają z jeziorka i stawów i budują gniazda w przybrzeżnym sitowiu. W parku wiosną zaobserwować można pary grzywaczy (fot.) (zwanych też gołębiami leśnymi), które budują gniazda na drzewach. W trawie buszują kosy. Z dziupli wychodzą młode wiewiórki z pierwszego lęgu, a dorosłe zmieniają zimową (szarą) szatę na rudą (z białym brzuszkiem). Nocami głośno rozbrzmiewa kumkanie żab (fot.)

                  

Fot. 12 Mewa śmieszka                                                    Fot. 13 Kaczki

 

Fot. 14 Grzywacze

                     

Fot. 15 Wiewiórki                                                             Fot. 16 Żaby

LATO

 

Fot. 17 Lato

Lato to pora obserwacji piskląt i młodych ptaków. Na stawach kaczki zaczynają wodzić młode (fot.), wytrawni obserwatorzy zobaczyć mogą nawet (bardzo płochliwą) kokoszkę (fot.). Mimo, że latem mieszkańcom parku nie brakuje jedzenia, warto pamiętać, że w trakcie dużych upałów wiele gatunków cierpi z powodu braku... wody do picia. Warto wówczas wystawić na balkonie miseczkę lub doniczkę wypełnioną wodą. Kawki, sroki, wróble, mazurki i inni sąsiedzi chętnie skorzystają z poidełka, a nawet kąpieli (film). 

                    

Fot. 18 Młode kaczki                                                        Fot. 19 Kokoszki

                                       

Fot. 20 Kokoszki                                                               Fot. 21 Czapla siwa

JESIEŃ

 

Fot. 22 Jesień

Jesienią park przybiera chyba najpiękniejszą szatę. Liście drzew przybierają kolory od złocistego (dęby) po krzykliwie czerwony (klony), mieszkańcy parku krzątają się przygotowując do zimy. Wiewiórki zbierają i zakopują orzechy, a wrony i sójki (fot.) wykradają im te skarby. Część ptaków przygotowuje się do przenosin w cieplejsze miejsca, ale park jesienią odwiedzają też niespodziewani goście, jak ta czapla siwa (fot.), która zasmakowała w rybach z parkowych stawów.
Kaczki wraz z odchowanym już potomstwem wychodzą na brzeg i częstują się opadłymi rajskimi jabłuszkami, rywalizując o nie z jeżami. Na wysepkach widać efekty aktywności bobrów (jak i działania administracji parkowej próbującej powstrzymać je przed obgryzaniem najgrubszych drzew!), a w nocy zaobserwować można bobra pływającego sobie w jeziorku pod naszym domem. 

                 

Fot. 23 Sójka                                                                 Fot. 24 Czapla siwa

                 

Fot. 25 Działalność bobrów                                           Fot. 26 Stołówka

Warszawa, styczeń 2008 

Tekst i zdjęcia: Magda Dziadosz

 

Dziękujemy serdecznie P. Magdzie Dziadosz za przygotowanie i udostępnienie nam tekstu swojego autorstwa.